De miljoenen hectaren heide kan in de toekomst alleen beheerd worden via systemen waarin economie en ecologie worden gecombineerd. In het Engelstalige boek The Economy and Ecology of Heathlands onderzoeken Europese wetenschappers hoe dat kan. Het boek begint met korte introductie over de verspreiding van heidevelden over Europa en het gebruikt ervan in het verleden. Daarbij is er niet alleen aandacht voor de ecologische ontwikkeling van heidevelden, maar ook voor de invloed van de landbouw en de mogelijkheden die mensen zagen om geld te verdienen in de heide.
- Sommige schaapsherders zetten ook geiten in bij de begrazing. Die pakken weer een andere vegetatie aan dan de schapen. (Foto © Bart de Gouw) Sommige schaapsherders zetten ook geiten in bij de begrazing. Die pakken weer een andere vegetatie aan dan de schapen. (Foto © Bart de Gouw)
Economie
De manier waarop heidevelden in Europa zich ontwikkelden, is grotendeels het gevolg van economische condities. In het economische deel beschrijven economen de lokale economie rondom heidevelden in Europa. Ook wordt het probleem belicht dat boeren en herders met extensieve begrazing te weinig inkomen verdienen, en hoe deze ondernemers meer inkomen kunnen genereren via ecosysteemdiensten en de vermarkting van vlees en andere producten en diensten.
Ecologie
Ecologen beschrijven de werking van de ecologie in heidevelden, en beantwoorden de vraag of de natuurlijke successie van heide naar bos ook zonder menselijk ingrijpen kan worden tegen gegaan. Daarnaast is er aandacht voor de verzuring en vermesting van de heide met stikstof. Er wordt gekeken wat de ecologische invloed is van begrazing met schapen en runderen, en wat er gebeurt als je niets doet. De gevolgen van het beheer wordt ook beschreven voor de insecten en het bodemleven.
Duurzaam beheer
Vervolgens kijken onderzoekers naar de mogelijkheden voor een duurzaam beheer van heidevelden, tegen de achtergrond van het nieuwe gemeenschappelijke landbouwbeleid van de Europese Unie. Zo wordt er gekeken wat de rol van vleesverkoop kan zijn op het inkomen van boeren en herders, maar ook als marketinginstrument voor het natuurbeheer. Genetici kijken naar de zeldzame huisdierrassen die voor extensieve begrazing worden gebruikt, en welke kansen die bieden voor bijvoorbeeld de agrobiodiversiteit. Daarnaast is er aandacht voor de financiering van extensieve begrazing, tegen de politieke achtergrond van het in 2013 veranderende gemeenschappelijke landbouwbeleid van de Europese Unie.
Natuur, milieu en voedsel
In het boek ontstaat zo een integrale kijk op het heidesysteem als natuur die economisch interessant is, integraal ook in de zien dat het beheer van de heide weer wordt gekoppeld aan het beheer van extensieve graslanden. Hierdoor wordt de duurzaamheid van veeteeltsystemen voor natuurgebieden en gebieden waar landbouw slechts met moeite kan worden bedreven (de zogenaamde Less Favoured Areas) waarschijnlijk een stuk beter. De onderzoekers richten zich in het boek op de toekomstmogelijkheden voor extensieve veeteeltsystemen die goed zijn voor de natuur, het milieu en de voedselvoorziening in Europa.
Doelgroep
Het boek The Economy and Ecology of Heathlands moet verschijnen in 2012, in de aanloop tot de verandering van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de Europese Unie in 2013. Het is gericht op een internationaal publiek van wetenschappers, beleidsmakers, bestuurders, natuurbeheerders, ondernemers en andere deskundigen die bezig zijn met het inzetten van landbouwmethoden voor natuur- en landschapsbeheer.Qua doelgroep denken we aan de volgende netwerken:
- Netwerk rondom de Europese Landschapsconventie
- Netwerk van het Rural European Platform
- Internationaal netwerk van historische geografen
Reacties